پگاه حوزه - دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم - الصفحة ٢ - مدركى روشنگرانه درباره اسلامگرايى - پرهیزگاری نیکو
مدركى روشنگرانه درباره اسلامگرايى
پرهیزگاری نیکو
اسلامگرايى در جهان معاصر مفهوم پيچيدهاى است كه بر مجموعهاى از عقايد اجتماعى، سياسى، مذهبى و ايدئولوژيك دلالت دارد؛ عقايدى كه در طول دو قرن اخير گسترش يافته است. اين عقايد به طرز چشمگيرى جوامع عرب معاصر و مدرن را شكل داده و جالب اين كه با اين همه، در جهان غرب چندان قابل درك نبوده است.
پروفسور ابراهيم ابوربيع، استاد مطالعات اسلامى مركز "دانكن بلك مكدانلد"، به منظور حل اين مسئله كتابى با عنوان "خوانش معاصر عرب از اسلام سياسى" را در ٣٥٢ صفحه به رشته تحرير درآورده كه در بيستم اوت ٢٠١٠؛ يعنى (٢٩ مرداد ١٣٨٩) توسط انتشارات پلوتو به بازار مىآيد. در اين كتاب، مقالات برخى از بانفوذترين چهرههاى اسلامگراى جهان معاصر عرب گردآمده و جالب اين كه از بسيارى از اين چهرهها پيش از اين مقالهاىبه زبان انگليسى منتشر نشده بود. كتاب "خوانش معاصر عرب از اسلام سياسى" با پرداختن به مفاهيم مهمى؛ چون "شريعت"، "حقوق بشر"، "جامعه مدنى"، "سكولاريسم"، "جهانى شدن"، "امت" و همچنين تأثير غرب بر جهان عرب امروز، نقطه شروع خوبى را براى دانشجويان و چهرههاى آكادميك غربى جهت درك "اسلام سياسى" در جوامع عرب و مسلمان امروزى فراهم مىسازد.
از جمله چهرههايى كه مقالات آنها در اين كتاب گردآمده است، مىتوان به متفكران اسلامگراى مهمى؛ نظير عبدالله اعظم - چهره محورى گسترش اسلامگرايى در افغانستان - سيد محمد حسين فضلالله - از مؤثرترين چهرههاى معاصر شيعه در لبنان - و احمد بن يوسف، مشاور سياسى اكرم هنيه در غزه اشاره كرد.
مقالات كتاب در سرفصلهاى زير دستهبندى شدهاند، كه عبارتنداز:
١- به سوى پيشرفت نظرى اسلامگرايى در جهان معاصر (با مقالاتى از: محمد سعيد رمضان البوطى، فتحى يكن، احمد كمال ابوالمجد و محمد الغزالى).
٢- اسلامگرايى، جهاد و شهادت (با مقالاتى از: عبدالله انس، عبدالله اعظم، محمد سعيد رمضان البوطى و سيد محمد حسين فضلالله).
٣- اسلامگرايى و مسئله فلسطين و اسرائيل (با مقالاتى از: اسماعيل فاروقى، مصطفى ابو صوى و محسن صالح).
٤- اسلامگرايى معاصر: گرايشات و نقد خود (با مقالاتى از: عبدالقادر عوده، رمضان عبدالله شلح، عمر عبدالرحمان، سامى العريان، راشد الغنوشى، يوسف القرضاوى و جميل حمامى).
٥- اسلامگرايى، غرب، ايالات متحده و يازده سپتامبر (با مقالاتى از: عبدالوهاب المسيرى، احمد بن يوسف، منير شفيق، كمال حبيب و محمد حسين فضلالله).
٦- اسلامگرايى در جهان معاصر عرب (با مقالاتى از: فهد القحطانى، محمد المسعرى، زكى احمد، احمد الريسونى، شيخ على البيانونى، اسحاق الفرحان، سامى عبدالله و مالك بن نبى).
با وجود اين كه كتاب ابوربيع هنوز رسماً منتشر نشده، اما ميان چهرههاى آكادميك غرب از جمله جين اسميت، استاد دانشكده الهيات دانشگاه هاروارد كه اين كتاب را محكى جذاب براىتفسيرهاى متفكران مختلف عرب از اسلام و اسلامگرايى مىداند سر و صداى زيادى به پاكرده؛ كتابى كه نظرات آنها را پس از حادثه يازده سپتامبر درباره جهاد، مسئله فلسطين و اسرائيل و چگونگى واكنش مسلمانان نسبت به غرب بازتاب مىدهد. اسميت مىگويد: "كتاب جامع ابوربيع زمينه لازم را براى اين گونه مطالعات فراهم مىآورد. خواندن اين كتاب را به دانشجويان رشته جنبشهاى اسلامگرايى، توسعههاى سياسى معاصر در خاورميانه، و در كل، اسلامشناسى توصيه مىكنم".
همچنين، پروفسور غادة هاشم طلحامى، استاد درس سياست كالج آمريتا ليك فارست، نويسندگان مقالات گردآورى شده در كتاب "خوانش معاصر عرب از اسلام سياسى" را به عنوان مهمترين فعالان و كارشناسان حوزه اسلامگرايى مىشناسد و به همين دليل اين مقالات را روشنگرانهترين مدرك مستند در اين حوزه دانسته و مىگويد: »تنوع اين مقالات از نظر ايدئولوژيك و جغرافيايى بىنظير و تحليلهاى مطرح شده در آنها بسيار عميق است«. از طريق اين كتاب، برخى از مهمترين چهرههاى جنبش اسلامگرايى، خوانندگان را به ماوراء تعريف غرب از سيد قطب و اين كه او از تفكر اسلامى برداشتى خشونتآميز داشته است، مىبرند.
ديويد جى. گوآ، مدير مركز مطالعات اديان دانشگاه آلبرتاى كانادا نيز در اين باره چنين مىگويد: "ابراهيم ابوربيع، پژوهشگر برجسته "انديشه اسلامى معاصر"، در كتاب تازهاش مقالات منتشر نشدهاى را در حوزه اسلامگرايى از چهرههاى مهمى از سراسر جهان عرب گردآورده، كه در نهايت، فقط با خواندن يك جلد كتاب مىتوانيم با جديدترين و اساسىترين ايدههاى يك جنبش بسيار متنوع آشنا شويم. هر فردى كه در حوزه جنبشهاى اسلامگرا، اسلام سياسى و خاور ميانه كار مىكند يا حتى در اين باره نظرى دارد، بايد اين كتاب را هميشه در دسترس داشته باشد".
او مىافزايد: "اغلب مقالات منتشره در كتاب "خوانش معاصر عرب از اسلام سياسى" براى نخستين بار است كه به انگليسى ترجمه شده و مقدمه استادانه پروفسور ابوربيع به تنهايى ارزش خريدن كتاب به اين قيمت را دارد".
پروفسور نورتون مزوينسكى، استاد بازنشسته تاريخ و رئيس انجمن بينالمللى مطالعات خاورميانه نيز در اين باره مىنويسد: "در اين كتاب، جهانبينى ارزشمند اسلامگرايى توسط تعداد زيادى از متفكران و نظريهپردازان اصلى اين حوزه، معرفى شده است. اغلب اين مقالات كه در طول ده سال اخير نوشته شده، براى نخستين بار است كه به زبان انگليسى منتشر مىشود؛ مقالاتى كه موضوعات بسيار گستردهاى را پوشش مىدهد".
به عقيده مزوينسكى، اين مقالات به شيوهاى كارشناسانه و شفاف، معرفى سادهانگارانه و غلط جهان غرب از اسلام و اسلامگرايى را مردود اعلام مىكند. او تأكيد مىكند كه هر فرد علاقهمند به حوزههاى اسلامگرايى، خاور ميانه و مطالعه تطبيقى جنبشهاى مذهبى حتماً بايد اين كتاب را بخواند.
درباره ناشر
انتشارات پلوتوى انگلستان به عنوان يكى از ناشران تندروى آثار انتقادى در حوزههاى سياست و علوم اجتماعىشناخته شده است. دفتر اين انتشاراتى در لندن واقع شده و در حالى كه از سال ١٩٧٩ به عنوان ناشرى مستقل عمل كرده، در مجموع، چهل سال سابقه فعاليت در حوزه نشر دارد. اين ناشر تا كنون بيش از هشتصد عنوان كتاب از چهرههاى مشهورى؛ نظير نوآم چامسكى، هاوارد زين، جان پيلگر، سوزان جرج، ضياءالدين سردار، گِرگ پالاست، ادواردو گاليانو و وندانا شيوا به چاپ رسانده است.
منابع:
وبسايت انتشارات پلوتو
وبسايت آمازون